Pulp Fiction – amerykański film kryminalny z 1994 roku w reżyserii Quentina Tarantino, oparty na scenariuszu Tarantino i Rogera Avary’ego. Film, w którym występują John Travolta, Samuel L. Jackson, Bruce Willis, Tim Roth, Ving Rhames i Uma Thurman, opowiada kilka epizodów rozgrywających się w przestępczym Los Angeles. Tytuł filmu nawiązuje do popularnych w połowie XX wieku tanich magazynów i powieści kryminalnych – pulp magazine.
Tarantino napisał Pulp Fiction na przełomie 1992 i 1993 roku, włączając doń sceny, które Avary pierwotnie napisał na potrzeby Prawdziwego romansu (1993). Jego akcja rozgrywa się w porządku niechronologicznym. Film od początku cechuje autotematyzm, poczynając od planszy tytułowej, która podaje dwie słownikowe definicje słowa pulp. Sporą część filmu zajmują monologi i swobodne rozmowy o charakterze eklektycznym, a jego scenariusz charakteryzuje się połączeniem ironicznego humoru oraz drastycznej przemocy. O ile TriStar Pictures odrzuciło scenariusz Tarantino i Avary’ego, współtwórca wytwórni Miramax Harvey Weinstein był zachwycony, po czym w pełni sfinansował produkcję filmu.
Pulp Fiction zdobyła Złotą Palmę na festiwalu filmowym w Cannes w 1994 roku, odnosząc wielki sukces komercyjny i zdobywając przeważnie pozytywne recenzje. Ponadto była nominowana do siedmiu Oscarów, w tym dla najlepszego filmu, a Tarantino i Avary zdobyli statuetkę za najlepszy scenariusz oryginalny. Film Tarantino wywarł znaczący wpływ na rozwój kina niezależnego.
Pulp Fiction jest powszechnie uznawana za arcydzieło Tarantino, a szczególnym uznaniem cieszy się jej scenariusz. Jej autotematyzm, niekonwencjonalna struktura, a także pastisz i hołd dla licznych filmów sprawiły, że krytycy określali ją mianem przełomowego filmu postmodernistycznego. W 2008 roku magazyn „Entertainment Weekly” uznał Pulp Fiction za najlepszy film powstały po 1983 roku, a dzieło Tarantino pojawiło się na listach wielu krytyków największych filmów, jakie kiedykolwiek powstały. W 2013 roku Pulp Fiction została poddana konserwacji przez National Film Registry jako film „ważny kulturowo, historycznie lub estetycznie”.
Produkcja[]
Autorami scenariusza byli Quentin Tarantino i Roger Avary. Film był kręcony w Kalifornii w miastach: Hawthorne, Los Angeles i Pasadena. Tytuł pochodzi od popularnych w latach 30. i 40. XX wieku brukowych powieści wydawanych na charakterystycznym tanim, surowym papierze, nazywanych pulp fiction. Okładka wydania DVD i część plakatów stylizowana jest na zniszczoną okładkę książki tego typu.
Fabuła[]
W filmie pojawiają się zapożyczenia z francuskich filmów nowej fali (nouvelle vague), takich reżyserów jak Jean-Luc Godard i François Truffaut, czy amerykańskich niskobudżetowych kryminałów, np. Zabójstwa Stanleya Kubricka i Zabójcy Dona Siegela. W pewnym stopniu Pulp Fiction inspirowany był także spaghetti westernami Sergia Leone z lat 60.
Wątki główne[]
W filmie pojawiają się cztery główne wątki fabularne, a stanowią je historie Vincenta Vegi i Julesa Winnfielda, Mii Wallace, Butcha Coolidge’a oraz Yolandy i Ringa. Przeplatają się one ze sobą, jednak jedynie Vincent pojawia się we wszystkich czterech.
|
Kolejność wątków ukazana w filmie:
|
Wątki w kolejności chronologicznej:
|
Obsada[]
- John Travolta - Vincent Vega
- Samuel L. Jackson - Jules Winnfield
- Uma Thurman - Mia Wallace
- Harvey Keitel - Winston Wolfe
- Tim Roth - Pumpkin (Ringo)
- Amanda Plummer - Honey Bunny (Yolanda)
- Maria de Medeiros - Fabienne
- Ving Rhames - Marsellus Wallace
- Eric Stoltz - Lance
- Rosanna Arquette - Judy
- Christopher Walken - kapitan Koons
- Bruce Willis - Butch Coolidge
- Quentin Tarantino - Jimmie Dimmick
- Angela Jones - Esmeralda Villalobos
- Phil LaMarr - Marvin
- Frank Whaley - Brett
- Bronagh Gallagher - Trudi
- Duane Whitaker - Maynard
- Peter Greene - Zed
- Julia Sweeney - Rachel
- Alexis Arquette - czwarty facet
- Paul Calderon - Paul
- Steve Buscemi - gburowaty kelner Buddy Holly
- Lawrence Bender - długowłosy yuppie
- Stephen Hibbert - the Gimp (Pokrak)
- Burr Steers - Roger
- Kathy Griffin - ona sama
- Karen Maruyama - Gawker #1
Nagrody i nominacje[]
- Oscary 1994
- Najlepszy scenariusz oryginalny (Wygrana)
- Najlepszy Film (Nominacja)
- Najlepszy Aktor Pierwszoplanowy (John Travolta) (Nominacja)
- Najlepszy Aktor Drugoplanowy (Samuel L. Jackson) (Nominacja)
- Najlepsza Aktorka Drugoplanowa (Uma Thurman) (Nominacja)
- Najlepszy Reżyser (Nominacja)
- Najlepszy Montaż (Nominacja)
- Złote Globy 1994
- Najlepszy scenariusz (Wygrana)
- Najlepszy Dramat (Nominacja)
- Najlepszy Aktor w dramacie (John Travolta) (Nominacja)
- Najlepszy Aktor Drugoplanowy (Samuel L. Jackson) (Nominacja)
- Najlepsza Aktorka Drugoplanowa (Uma Thurman) (Nominacja)
- Najlepszy Reżyser (Nominacja)
- Nagrody BAFTA 1994
- Najlepszy scenariusz oryginalny (Wygrana)
- Najlepszy Aktor Drugoplanowy (Samuel L. Jackson) (Wygrana)
- Najlepszy Film (Nominacja)
- Najlepszy Aktor Pierwszoplanowy (John Travolta) (Nominacja)
- Najlepsza Aktorka Drugoplanowa (Uma Thurman) (Nominacja)
- Najlepszy Reżyser (Nominacja)
- Najlepszy Montaż (Nominacja)
- Najlepsze Zdjęcia (Nominacja)
- Najlepszy Dźwięk (Nominacja)
- Złota Palma 1994
- Najlepszy Film (Wygrana)
- César
- Najlepszy Film zagraniczny (Nominacja)
- MTV Movie Awards 1994
- Najlepszy Film (Wygrana)
- Najlepsza scena taneczna (Wygrana)
- Najlepszy aktor (John Travolta) (Nominacja)
- Najlepsza aktorka (Uma Thurman) (Nominacja)
- Najlepszy duet (John Travolta i Samuel L. Jackson) (Nominacja)
- Najlepsza piosenka filmowa (Nominacja)
- Saturn Award
- Najlepszy Film akcji/przygodowy/thriller (Wygrana)
- Amerykańskie Stowarzyszenie Filmowe
- Najlepszy Film (wygrana)
- Najlepszy scenariusz (wygrana)
- Najlepszy Reżyser (wygrana)
- Stowarzyszenie krytyków filmowych z Los Angeles
- Najlepszy Film (Wygrana)
- Najlepszy Aktor pierwszoplanowy (John Travolta) (wygrana)
- Najlepszy reżyser (wygrana)
- Najlepszy scenariusz (wygrana)
- Bostońskie stowarzyszenie krytyków filmowych
- Najlepszy Film (wygrana)
- Najlepszy reżyser (wygrana)
- Najlepszy scenariusz (wygrana)
- David di Donatello
- Najlepszy film zagraniczny (wygrana)
- Najlepszy aktor zagraniczny (John Travolta) (wygrana)
- Stowarzyszenie krytyków filmowych z Tokio
- Najlepszy Film zagraniczny (wygrana)
- Stowarzyszenie Nowojorskich Krytyków Filmowych
- Najlepszy Reżyser (wygrana)
- Najlepszy scenariusz (wygrana)